बाल्यकालमा म कहिलेकाहीँ मेरी हजुरआमाले सुनाउने कथाहरूमा रमाउँथें। उनीले बडो उत्साहका साथ आफ्नो जीवनका अनुभवहरू सुनाउँथिन्। कहिलेकाहीँ ती अनुभव यति अनौठा र डरलाग्दा हुन्थे कि मैले त्यसलाई कहिल्यै गम्भीर रूपमा लिने गर्थिनँ। ठान्थें, ती केवल काल्पनिक कथाहरू मात्र हुन्।
तर, एक अनुभव, जसले मेरो जीवनलाई नै परिवर्तन गरिदियो, मैले ती पुराना कथाहरूलाई गम्भीरतापूर्वक लिन थालेँ।
हजुरआमाको कथा
एक दिन म हाम्रो घरको बरन्डामा परिवारको बीचमा बसेर गफ सुन्दै थिएँ। साँझको शीतल हावाले गाउँभरि छरिएको मौनतामा एक किसिमको शान्ति थियो। कुराकानीको बीचमा मेरी हजुरआमाले उनको एउटा पुरानो अनुभव सुनाइन्।
“एक दिन झम्के साँझमा म खेतमा पानि लगाएर घर फर्किदै थिए,” हजुरआमाले कथा सुरु गरिन्। हामी सबै चुपचाप सुन्दै थियौं। “खेतबाट फर्किने बाटोमा त्यो खोल्सामा पुगेँ, जहाँ बुढा-बुढीहरू प्राय: गुन्द्री फाल्ने गर्थे। त्यसदिन, म त्यहाँ एकजनालाई देखेर अचम्मित भएँ। सेतो पहिरनमा एक बुढी आमा बसिरहेकी थिइन्। उनको अनुहारभरि आँशु बगेको थियो।”
उनको आँखाहरू चम्किए। हामी सबै चकित थियौं। उनले अझै बोल्न थालिन्, “म त्यतिखेर धेरै आत्तिएँ र केही समय त्यही ठाउमा टक्क अडिएर बसिरहेँ। भित्रभित्रै डर लागिरहेको थियो, तर केही बोल्न सकिनँ। धेरै बेरपछि मथिल्लो गाँउका माईला दाइ आइपुग्नु भयो। उहाँले मलाई चिन्नु भयो र सँगै घर ल्याउनु भयो। घरमा आएर आमाबुबालाई यो कुरा सुनाएँ। अनि बल्ल थाहा भयो, त्यो खोल्सामा त पहिले मृतकहरूको लुगाफाटा, गुन्द्री, सुत्ने बिस्ताराहरू फाल्ने गर्थे। अझ कहिलेकाहीँ त साना बच्चाहरूको मृत्यु हुँदा उनीहरूलाई पनि त्यही ठाउँमा लगेर अन्तिम संस्कार गर्ने चलन थियो। त्यसपछि भोलिपल्ट म एकदमै बिरामी परेँ। धेरै दिनसम्म झारफुक गरेर बल्ल निको भएँ। त्यही भएर, तिमीहरू पनि साँझको समयमा एक्लै हिँड्ने नगर्नु।”
हजुरआमाको कथा सुनेर हामी सबै केही समय मौन रह्यौं। कथा डरलाग्दो थियो तर मलाई भने त्यति धेरै प्रभाव पारेन। बाल्यावस्थामा म अलिक बढिनै चन्चल र निडर थिए। त्यसपछि हामीले फेरि अरू गफगाफ गर्यौं, र त्यो रात त्यत्तिकै बित्यो।
डरलाग्दो घटना: चौताराको रहस्य
तर, यो बेवास्ता गर्नु मेरो जीवनको सबैभन्दा ठूलो गल्ती थियो। केही महिनापछि, म साथीहरूसँग रमाइलो गर्दै बाहिर निस्केँ। साँझको समय थियो, झम्के साँझ। हामी गाउँको चौतारातिर गयौं, जहाँ प्राय: हिँड्नेहरूको बिसाउने ठाउँ थियो। चौतारामा पुग्दा एक किसिमको असामान्य वातावरण महसुस भयो। अघिसम्म चर्को हाँसो गर्दै रमाइलो गरिरहेका हामी एकाएक चुपचाप भयौं।
त्यो चौतारामा पुग्दा मैले केही अस्वाभाविक देखेँ—ती बालबालिकाहरू। चौताराको रुखमुनि दुई तीन जना बच्चाहरू झुन्डिएको अवस्थामा थिए। उनीहरू हाँसिरहेका थिए, तर त्यो हाँसो प्राकृतिक थिएन। उनीहरूको हाँसोमा एक किसिमको विक्षिप्तता थियो। ती बच्चाहरू झुन्डिएका थिए र त्यहाँबाट हाँस्दै मलाई हेरिरहेका थिए। आँखाहरू एकदम ठूलो थिए, र अनुहार अत्यन्त भयावह।
म नजिकै पुगेको थिएँ, तर त्यो दृश्यले मेरो शरीरलाई जमाएको थियो। ती बच्चाहरू हावामा झुलिरहेका जस्तो लाग्थ्यो, र उनीहरूको हाँसो क्रमशः बढ्दै गइरहेको थियो। म सोचिरहेको थिएँ, यो के भइरहेको छ? म आफैँलाई सम्झाउन खोज्दै थिएँ, “कि यो केवल मेरो भ्रम हो।” तर, त्यो अँध्यारोमा ती बालबालिकाको दृश्य अझै पनि त्यस्तै थियो—र मेरो आँखाले स्पष्ट देखिरहेको थियो।
त्यसपछि अचानक, ती बालबालिकाहरूको हाँसो चर्को भयो, अनि उनीहरू एकाएक हराए। म बिचलित भएँ। म कहाँ छु? के हुँदैछ? म फर्कन खोजेँ तर मेरो खुट्टा चल्न सकेन। एक किसिमको डरले मेरो सम्पूर्ण शरीर कब्जा गरेको थियो। म घोप्टिएर जमिनमा बस्न पुगेँ। मेरो मुटुको धड्कन तिव्र हुँदै गयो। त्यसपछि, मैले होस गुमाएँ।
सिकिस्त हुने अवस्था
मलाई के भएको थियो त्यो रात सम्झन चाहन्न। तर त्यो रातको भयावह अनुभवपछि म बिरामी परेँ। भोलिपल्टदेखि नै म ज्वरोले थलिएँ। मेरो शरीर कमजोर भएको थियो, अनि लगातार सपना देख्न थालेँ—ती बच्चाहरूको हाँसो, उनीहरूको अनुहार। मेरी हजुरआमाले झारफुक गराउन थाल्नुभयो, र एक हप्ताभरि त्यो उपचारमा लागिरहनुभयो।
कहिलेकाहीँ, मलाई लाग्थ्यो, म फेरि कहिल्यै सन्चो हुने छैन। हजुरआमाले मलाई खुबै सम्झाउनु भयो, “यो त्यही चौताराको आत्मा हो, जसले तिमीलाई रोग लगायो। मैले पहिल्यै भनेकी थिएँ, साँझपख एक्लै कतै हिँड्ने नगर्नु भनेर।”
बिस्तारै, हजुरआमाको झारफुकले काम गर्यो। म बल्लतल्ल सन्चो भएँ, तर त्यो डरले मेरो मनमा गहिरो छाप छोड्यो।
निष्कर्ष
त्यो रातको घटना, ती बालबालिकाहरूको झुन्डिएको दृश्य र उनीहरूको हाँसोले मेरो जीवनलाई सधैंका लागि बदलिदियो। म अब ती पुराना कथाहरूलाई हावादारी ठान्दिनँ। मेरी हजुरआमाको कथा अब मलाई सत्य लाग्छ। र म कहिल्यै फेरि साँझमा एक्लै हिड्ने हिम्मत गर्दिनँ।
हजुरआमाले भनेजस्तै, हाम्रो समाजमा केही यस्ता पुराना विश्वास र परम्पराहरू छन्, जसलाई हामीले बेवास्ता गर्नु हुँदैन। मैले पनि त्यही गल्ती गरें, तर त्यो गल्तीले मलाई जीवनभरका लागि एउटा डरलाग्दो पाठ सिकायो।
